آیا به دنبال راهی هستید که بدون پذیرش ریسکهای سنگین بازار بورس یا نوسانات عجیب دلار و طلا، سودی بالاتر از نرخ تورم یا حداقل سپردههای بانکی دریافت کنید؟ شاید شنیده باشید که برخی صندوقهای درآمد ثابت این روزها رکوردهای جذابی ثبت کردهاند و سود موثر سالانه آنها از مرز ۳۰ درصد عبور کرده است. این تنها یک شایعه نیست؛ واقعیت بازاری است که رقابت برای جذب سرمایه در آن بالا گرفته است. اما سوال اصلی اینجاست: کدام صندوقها واقعاً این سود را محقق کردهاند و آیا این سود پایدار است؟ در این راهنما، با نگاهی تحلیلی و بهروز، بهترین گزینههای موجود در بازار سرمایه ایران را زیر ذرهبین میبریم تا شما بتوانید هوشمندانهترین تصمیم را برای پسانداز خود بگیرید.
صندوق درآمد ثابت چیست و چرا سود ۳۰ درصد مهم است؟
پیش از معرفی لیست طلایی، باید یک نکته حیاتی را درک کنید. صندوقهای درآمد ثابت (Fixed Income Funds) به عنوان “پناهگاه امن” سرمایهگذاران شناخته میشوند. آنها موظفند بخش عمده (معمولاً بین ۷۰ تا ۹۰ درصد) داراییهای خود را در اوراق مشارکت، سپردههای بانکی و اوراق خزانه دولتی سرمایهگذاری کنند.
اما چرا سود ۳۰ درصد اینقدر سروصدا کرده است؟ تا همین چند ماه پیش، سقف سود سپردههای بانکی و حتی بسیاری از صندوقها حولوحوش ۲۲ تا ۲۵ درصد میچرخید. عبور از مرز ۳۰ درصد (سود موثر سالانه) به معنی شکستن سد سود بانکی و نزدیک شدن به نرخ تورم رسمی است. این یعنی پول شما در خواب هم کار میکند، آن هم با سرعتی بیشتر از قبل.
تفاوت سود ساده و سود موثر (نکتهای که باید بدانید)
بسیاری از سرمایهگذاران در تله تفاوت این دو مفهوم میافتند:
- سود ساده (اسمی): سودی است که ماهانه به حساب شما واریز میشود (مثلاً ۲۵ درصد تقسیم بر ۱۲ ماه).
- سود موثر ( مرکب): سودی است که اگر سودهای ماهانه خود را برداشت نکنید و مجدداً در همان صندوق سرمایهگذاری کنید (Re-invest)، در پایان سال نصیب شما میشود. لیست ما بر اساس سود موثر تنظیم شده است.
لیست برترین صندوقهای درآمد ثابت با سود موثر بالای ۳۰ درصد (بهروزرسانی ۱۴۰۳)
توجه داشته باشید که عملکرد گذشته تضمینکننده آینده نیست، اما بهترین معیار برای سنجش مدیریت صندوق است. در ادامه، صندوقهایی که در بازههای زمانی اخیر (بهویژه یک سال گذشته) عملکرد درخشانی داشتهاند را بررسی میکنیم.
۱. صندوقهای پیشتاز در بازدهی (ETF و صدور و ابطالی)
در حال حاضر، رقابت بین صندوقهای ETF (قابل معامله در بورس) و صندوقهای مبتنی بر صدور و ابطال بسیار نزدیک است. برخی از نامهایی که در صدر جداول بازدهی قرار دارند عبارتند از:
- صندوق “لبخند” (فارابی): این صندوق یکی از گزینههای محبوب ETF است که توانسته با مدیریت فعال پرتفوی، سود موثر سالانه خود را در مقاطعی به بالای ۳۰ تا ۳۱ درصد برساند. نقدشوندگی بالا از مزایای اصلی آن است.
- صندوق “ساحل” (هامرز): ساحل هامرز با استراتژی جسورانه در خرید اوراق شرکتی با نرخ بالا، توانسته بازدهیهای چشمگیری ثبت کند. این صندوق اغلب در لیست پربازدهترینها دیده میشود.
- صندوق “افران” (مشاور سرمایهگذاری ترنج): افران به دلیل حجم عظیم دارایی تحت مدیریت (AUM) و بازارگردانی قدرتمند، نقدشوندگی آنی دارد. سود موثر این صندوق نیز با سرمایهگذاری مجدد سودهای نقدی، مرز ۳۰ درصد را لمس کرده است.
- صندوق “گنجینه زرین شهر”: به عنوان یکی از قدیمیترین و بزرگترین صندوقهای صدور و ابطالی (وابسته به بانک شهر)، همواره سعی کرده نرخ سود خود را رقابتی نگه دارد و اخیراً نرخهای جذابی را پیشنهاد داده است.
جدول مقایسهای (نمونه عملکرد)
| نام صندوق | نوع صندوق | سود موثر سالانه (تخمینی) | نحوه پرداخت سود | ریسک |
|---|---|---|---|---|
| لبخند | ETF | ۳۰.۵٪ – ۳۱.۵٪ | افزایش قیمت (NAV) | بسیار کم |
| ساحل | ETF | ۳۰٪ – ۳۲٪ | پرداخت ماهانه | کم |
| افران | ETF | ۳۰٪ – ۳۱٪ | افزایش قیمت | بسیار کم |
| کارا | ETF | ۲۹٪ – ۳۱٪ | پرداخت ماهانه | کم |
| خاتم | ETF | ۳۰.۵٪ | پرداخت ماهانه | کم |
(توجه: اعداد فوق بر اساس عملکرد ماههای اخیر محاسبه شده و ممکن است به صورت روزانه تغییر کنند. برای آمار دقیق لحظهای حتماً به سایت فیپیران یا سایت رسمی صندوق مراجعه کنید.)
فاکتورهای حیاتی در انتخاب صندوق (فراتر از عدد سود)
فریب عدد “۳۰ درصد” را به تنهایی نخورید. یک سرمایهگذار حرفهای (E-E-A-T Principle) باید به فاکتورهای زیر نیز توجه کند تا اصل سرمایهاش به خطر نیفتد:
۱. نقدشوندگی (Liquidity)
آیا وقتی دکمه فروش را میزنید، پول همان لحظه نقد میشود؟ صندوقهایی مثل “افران” یا “یاقوت” بازارگردانهای قدرتمندی دارند که صف فروش را در کسری از ثانیه جمع میکنند. در صندوقهای صدور و ابطالی، گاهی واریز وجه تا ۲ روز کاری زمان میبرد.
۲. ضامن نقدشوندگی
در گذشته وجود ضامن بانکی برای صندوقها الزامی بود، اما اکنون بسیاری از صندوقها فاقد ضامن هستند. با این حال، صندوقهای بزرگ معمولاً توسط نهادهای مالی معتبر (تامین سرمایهها یا بانکها) پشتیبانی میشوند که ریسک نکول را به صفر نزدیک میکند.
۳. ترکیب داراییها (پرتفوی)
صندوقی که سود ۳۴ درصدی میدهد، ممکن است ریسک بالاتری را پذیرفته باشد. مثلاً ممکن است بخش زیادی از دارایی خود را در سهام (تا سقف مجاز) سرمایهگذاری کرده باشد. در روزهای منفی بورس، بازدهی این صندوقها ممکن است کاهش یابد.
[پیشنهاد لینک داخلی: بهترین زمان برای خرید صندوق درآمد ثابت]استراتژیهای دریافت بیشترین سود از درآمد ثابت
برای اینکه بازدهی خود را از ۲۵ درصد به بالای ۳۰ درصد برسانید، باید استراتژی داشته باشید:
استراتژی سود مرکب (Reinvesting)
اگر صندوق شما از نوع ETF بدون تقسیم سود (مانند نوع دوم کاردان یا برخی صندوقهای مبتنی بر NAV) است، سود شما در دل قیمت واحدها انباشته میشود و خودبخود مرکب میشود. اما اگر صندوق تقسیم سود نقدی دارد (مثل گنجینه یا امین یکم)، باید بلافاصله پس از دریافت سود ماهانه، آن را مجدداً تبدیل به واحدهای سرمایهگذاری کنید.
توجه به کارمزد معاملات
خرید و فروش صندوقهای ETF کارمزد بسیار ناچیزی دارد، اما اگر مدام بخرید و بفروشید، همین کارمزد کم هم از سود شما میکاهد. دیدگاه میانمدت داشته باشید.
آیا سود ۳۰ درصد پایدار است؟ (تحلیل اقتصادی)
این سوالی است که متخصصان مالی مدام میپرسند. نرخ سود صندوقهای درآمد ثابت تابعی از نرخ بهره بینبانکی (Interbank Rate) و نرخ اوراق اخزا (اسناد خزانه اسلامی) است.
- اگر نرخ بهره بینبانکی افزایش یابد: سود صندوقها نیز افزایش مییابد یا در سطح بالا باقی میماند.
- سیاستهای بانک مرکزی: در حال حاضر سیاست انقباضی برای کنترل تورم، منجر به بالا ماندن نرخ سود شده است.
بنابراین، تا زمانی که تورم در سطوح بالا قرار دارد و دولت اوراق بدهی با نرخهای جذاب منتشر میکند، انتظار میرود سود این صندوقها در محدوده ۲۸ تا ۳۲ درصد باقی بماند.
[پیشنهاد لینک خارجی: مشاهده نرخ بهره بینبانکی در سایت بانک مرکزی]سوالات متداول
۱. آیا اصل سرمایه در صندوقهای درآمد ثابت تضمین شده است؟در بازار سرمایه واژه “تضمین” به معنای مطلق وجود ندارد، اما صندوقهای درآمد ثابت به دلیل ماهیت داراییهایشان (اوراق دولتی و سپرده بانکی) کمریسکترین ابزار مالی هستند و ریسک از دست دادن اصل سرمایه در آنها نزدیک به صفر است.
۲. مالیات صندوقهای درآمد ثابت چقدر است؟خوشبختانه طبق قوانین فعلی مالیاتی کشور، سود حاصل از سرمایهگذاری در صندوقهای درآمد ثابت برای اشخاص حقیقی معاف از مالیات است.
۳. تفاوت صندوق ETF با صندوق صدور و ابطالی چیست؟صندوقهای ETF مانند سهام در بورس خرید و فروش میشوند و به کد بورسی نیاز دارند. نقدشوندگی آنها سریعتر است. صندوقهای صدور و ابطالی از طریق سایت خود صندوق معامله میشوند و نیازی به کد بورسی فعال (آنلاین تریدینگ) ندارند، اما فرآیند نقد کردن آنها کمی زمانبرتر است.
۴. برای دریافت سود ۳۰ درصدی حتماً باید یک سال صبر کنیم؟سود موثر سالانه ۳۰ درصد به این معنی نیست که پول شما قفل میشود. این نرخ سالانه است. اگر مثلاً ۶ ماه پولتان بماند، نیمی از این سود (با احتساب مرکب شدن) نصیب شما میشود. اکثر صندوقها جریمه برداشت زودتر از موعد ندارند (مگر برخی صندوقهای خاص که دوره ماندگاری دارند).
۵. بهترین صندوق درآمد ثابت حال حاضر کدام است؟“بهترین” مطلق وجود ندارد. اگر به دنبال سود نقدی ماهانه هستید، صندوقهایی مثل ساحل یا کارا گزینههای خوبی هستند. اگر به دنبال سود مرکب خودکار و معافیت از دردسر سرمایهگذاری مجدد هستید، صندوقهای نوع دوم (بدون تقسیم سود) مثل سرو یا نوع دوم افران مناسبترند.
سخن پایانی: هوشمندانه سپردهگذاری کنید
انتخاب صندوق درآمد ثابت با سود موثر بالای ۳۰ درصد، در شرایط تورمی فعلی ایران، یکی از منطقیترین تصمیمات مالی برای حفظ ارزش پول نقد و “پارک پول” است. به جای خواباندن سرمایه در حسابهای کوتاهمدت بانکی با سود ناچیز، استفاده از پتانسیل بازار سرمایه میتواند بازدهی شما را تا ۵۰ درصد نسبت به بانک افزایش دهد.
پیشنهاد میکنیم سبدی از دو یا سه صندوق برتر (ترکیبی از ETF و صدور و ابطالی) تشکیل دهید تا هم از سود نقدی بهرهمند شوید و هم از رشد قیمت واحدها. هماکنون میتوانید با بررسی سایت فیپیران یا پلتفرم کارگزاری خود، اولین قدم را برای ارتقای بازدهی سرمایهتان بردارید.
